"Pamiętam, że koncentrowałam się na tym, aby wytrzymać każdą następną chwilę. Nie cały dzień! Aż tak długo nie sięgałam w przyszłość."

W lutym 2017 r. wydawnictwo Znak opublikuje wywiad rzekę z Zofią Posmysz – więźniarką Auschwitz, Ravensbrück i Neustadt-Glewe – a po wojnie pisarką, dziennikarką, scenarzystką.

Trafiła do Auschwitz, mając niespełna dziewiętnaście lat. Ponad siedemdziesiąt lat po wojnie zdecydowała się po raz pierwszy opowiedzieć swoją historię. Wywiad jakiego udzieliła Michałowi Wójcikowi dostarcza wiedzy o koszmarze obozu w Oświęcimiu. Dehumanizacja, ciężka praca i ciągłe zagrożenie śmiercią. Zaskakujące w relacji jest to , że po tym koszmarze pamięta ludzkie odruchy strażniczek, np. troskę w głosie, która dodawała sił. Numer 7566- Zofia Posmysz- więźniarka Auschwitz, Ravensbrücki Neustadt-Glewe. Przeżyła eksperymenty medyczne i marsz śmierci. Po wojnie była dziennikarką Polskiego Radia, autorką słuchowiska "W Jezioranach". Swoje obozowe doświadczenie zamieniła w literaturę najwyższej próby.

"Wakacje nad Adriatykiem". Warszawa 1970, Czytelnik;

"Mikroklimat". Warszawa 1975, Książka i Wiedza;

"Miejsce na ścianie [wybór słuchowisk]." Warszawa 1977, Wydawnictwo RTV;

"Cena". Warszawa 1978, LSW;

"Ten sam doktor M." Warszawa 1981, Iskry;

"Do wolności, do śmierci, do życia". Warszawa 1996, Wydawnictwo von Borowiecky;

"Chrystus oświęcimski." "Wyspa \ kwartalnik literacki" nr 1 (5) 2008.

Jej szokującą "Pasażerkę" sfilmował Andrzej Munk.

 

"Królestwo za mgłą" - rozmowy Michała Wójcika z Zofią Posmysz. Wydawnictwo Znak. Premiera: 1 lutego 2017 r.

Lidia Maksymowicz, do obozu Auschwitz trafiła jako 3-letnie dziecko i była poddawana pseudomedycznym eksperymentom przeprowadzanym przez "Anioła Śmierci". Przebywała w obozie do chwili jego oswobodzenia, 27 stycznia 1945 roku. Była jednym ze 160 dzieci, które dotrwały do tej chwili. Jak się później okazało - tym najdłużej żyjącym.
Lidia Maksymowicz, więźniarka               nr 70 072, jest jednym z bohaterów książki "Dobranoc, Auschwitz. Reportaż o byłych więźniach", która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak.Przejmujące są jej  wspomnienia z poszukiwań rodziny, odnalezienie biologicznej matki i wsparcie państwa Rydzikowskich - polskiej rodziny, która przygarnęła dziecko z traumą obozu. W wywiadzie można odnaleźć dużo optymizmu życiowego, o podróży do Ameryki Południowej mówi ze spokojem: " Trasa wiodła przez Argentynę, Brazylię, Boliwię aż do Peru, nad rzekę Paranę. Wtedy pomyślałam, że w zasadzie podążam śladami swojego prześladowcy, doktora Mengele, który po wojnie uciekł z Europy i stworzył tu sobie swój nowy dom. Godna podziwu postawa bohaterki , która podczas przemówienia skierowanego do papieża Benedykta XVI powiedziała: "Chciałam zwrócić uwagę, że Niemcy - naród filozofów, poetów i kompozytorów - miał w swoim gronie zbrodniarzy, którzy nawet dzieci wieszali na szubienicach." Oprócz Lidii Maksymowicz poznajemy czterech innych więźniów. Józef Paczyński to więzień numer 121, z pierwszego transportu, fryzjer komendanta Rudolfa Hössa. Marceli Godlewski, AK-owiec, egzekutor Kedywu, po wielu miesiącach przesłuchań trafił do obozu, skąd uciekł przy pierwszej okazji. Karol Tendera, więzień numer 100 430, został zakażony tyfusem w ramach eksperymentu medycznego. Wytrwale walczy z używaniem sformułowania "polskie obozy". Niedawno wygrał proces z niemiecką telewizją ZDF. Stefan Lipniak spędził za drutami obozu czterdzieści cztery miesiące

Mon

20

Oct

2014

NOBEL 2014 z LITERATURY dla Patricka Modiano

"Za sztukę pamięci i dzieła, w których uchwycił najbardziej niepojęte ludzkie losy i odkrywał świat czasu okupacji" - tak Szwedzka Akademia uzasadniła swój wybór, dodając, że Modiano w swej twórczości porusza tematy pamięci, zapomnienia, tożsamości i winy.


Tegoroczny laureat literackiego Nobla, Patrick Modiano, urodził się 30 lipca 1945 roku na przedmieściach Paryża. Jego ojciec był biznesmenem, matka - aktorką. Jako pisarz zadebiutował w 1968  powieścią „Nawroty Nocy”.

 

"Nawroty nocy", [Główny bohater tej opowieści jest członkiem jednej z „najstraszliwszych band francuskiego Gestapo”, zostaje zwerbowany do zniszczenia siatki osób działających we francuskim ruchu oporu. Staje się „przykładnym zdrajcą”. Modiano pokazuje mechanizmy wojny przekładające się na ludzkie wybory.

"Ulica ciemnych sklepików" opowiada o czasach wojny i okupacji,, ,  „Zagubiona dzielnica" ma wątek kryminalny, "Przejechał cyrk" jest pełną tajemnic powieścią.   Książki Modiano zostały przetłumaczone na 36 języków.

 

0 Comments

DAN BROWN

 DAN BROWN. Amerykański pisarz, autor powieści sensacyjnych.

Jest absolwentem Phillips Exeter Academy, ekskluzywnej szkoły średniej z internatem, potem ukończył Amherst College (1986). Zanim rozpoczął karierę pisarską, zajmował się muzyką, wydał dwa nagrania, jednak nie okazały się one sukcesem. Po zaprzestaniu kariery muzycznej uczył języka angielskiego w swojej byłej szkole .Obecnie mieszka w Nowej Anglii.


Nakłady powieści Browna sięgają łącznie kilkudziesięciu milionów egzemplarzy, co czyni go jednym z najbogatszych współczesnych pisarzy. We Francji sprzedano w 2004 r. 500 tys. egzemplarzy „Kodu Leonarda da Vinci” w Polsce ponad 200 tys., w Wielkiej Brytanii tygodniowa sprzedaż w lecie tego roku wynosiła ok. 40 tys. egzemplarzy – łączny nakład tej powieści przekroczył w 2004 r. 17 milionów kopii.

Książki Browna budzą swoją zawartością liczne kontrowersje i stają się zjawiskiem społecznym. Krytycy kwalifikują powieści jako literaturę lotniskową. Dan Brown traktuje to jako komplement. Literaturę lotniskową kupują ludzie, którzy czytają tylko w podróży. To znaczy, że czytają tylko dwie-trzy książki w ciągu roku. Jeśli ktoś wybiera właśnie jego książkę jako jedną z tych dwóch czy trzech, jest to olbrzymi zaszczyt.
Na tle innych powieści lotniskowych książki Browna wyróżniają się zwrotami akcji, są też pościgi, strzelaniny i romanse, ale najważniejsze są lekcje- wykłady głoszone przez bohatera, np kurs o sztuce renesansowej we Włoszech.
Bronią Roberta Langdona, głównego bohatera, jest  właśnie jego znajomość historii i sztuki.

Warto przeczytać

Światowej sławy specjalista od symboli, Robert Langdon budzi się na szpitalnym łóżku w zupełnie obcym miejscu. Nie pamięta, jak i dlaczego znalazł się w szpitalu. Nie potrafi też wyjaśnić, w jaki sposób wszedł w posiadanie tajemniczego przedmiotu, który znajduje we własnej marynarce. Czasu na rozmyślania nie ma niestety zbyt wiele. Ledwie na dobre odzyskuje przytomność, ktoś próbuje go zabić. W towarzystwie młodej lekarki Sienny Brooks Langdon opuszcza w pośpiechu szpital. Ścigany przez nieznanych wrogów przemierza uliczki Florencji, próbując odkryć powody niespodziewanego pościgu. Podąża śladem tajemniczych wskazówek ukrytych w słynnym poemacie Dantego…

Robert Langdon zostaje pilnie wezwany do położonego koło Genewy centrum badań jądrowych CERN. Jego zadanie – zidentyfikować zagadkowy wzór wypalony na ciele zamordowanego fizyka. Langdon ze zdumieniem stwierdza, że jest to symbol tajemnego bractwa iluminatów – potężnej, aczkolwiek nieistniejącej od czterystu lat organizacji walczącej z Kościołem, do której należały najświetniejsze umysły Europy, jak choćby Galileusz.

Robert Langdon zostaje pilnie wezwany do położonego koło Genewy centrum badań jądrowych CERN. Jego zadanie – zidentyfikować zagadkowy wzór wypalony na ciele zamordowanego fizyka. Langdon ze zdumieniem stwierdza, że jest to symbol tajemnego bractwa iluminatów – potężnej, aczkolwiek nieistniejącej od czterystu lat organizacji walczącej z Kościołem, do której należały najświetniejsze umysły Europy, jak choćby Galileusz.

W Luwrze zostaje popełnione morderstwo. Jego ofiarą jest kustosz. Zwłoki zostają znalezione w pozycji przypominającej sławny rysunek witruwiański, na którym renesansowy artysta przedstawił idealne proporcje ludzkiego ciała. W zbrodnię zamieszany jest - według policji - profesor z Harvardu, znawca symboliki religijnej.
Sprawy komplikują się, gdyż umierający kustosz pozostawił szereg zagadek, które mają pomóc wskazać winnych tej zbrodni i trzech innych popełnionych tej nocy na wpływowych mieszkańcach Paryża. Ale mają też doprowadzić do czegoś znacznie bardziej istotnego.

Co zaginęło, zostanie odnalezione…
Waszyngton. Harvardzki specjalista od symboliki, Robert Langdon na prośbę swego przyjaciela i mentora, Petera Solomona, ma wygłosić wykład na Kapitolu. Kiedy dociera na miejsce, okazuje się, że na wieczór nie zaplanowano żadnego odczytu, a po chwili na środku rotundy odkryte zostaje makabryczne znalezisko, niepokojąco naznaczone pięcioma symbolami.

 

Najnowszy satelita NASA wykrywa niezwykły obiekt w lodowcach Arktyki, meteoryt ze śladami życia pozaziemskiego. Biały Dom przygotowuje się do poinformowania o odkryciu światowej opinii publicznej. Stanowiłoby ono sensację na miarę lądowania człowieka na Księżycu i zapewniło urzędującemu prezydentowi USA reelekcję. W celu zbadania meteorytu i stwierdzenia jego autentyczności na Arktykę udaje się grupa naukowców.

 

JOANNA BATOR

MUSISZ POZNAĆ JEJ TWÓRCZOŚĆ

Joanna Bator urodziła się i wychowała w Wałbrzychu .To miasto powraca we wszystkich jej książkach. Spędziła cztery lata w Japonii. Tam zaczęła pisać. Jej książka z 2004 roku – o fenomenie Japonii – „Japoński wachlarz” wywołała duże zainteresowanie w Polsce. Powieść „Piaskowa Góra” z 2009 roku przyniosła międzynarodowy sukces. Bator pisze mroczne, dramatyczne historie. Za „ Ciemno ,prawie noc” otrzymała Literacką Nagrodę NIKE.
 Znalazła się wśród takich  sław ,jak min.:Różewicz, Miłosz, Myśliwski , Tokarczuk,
Pisarka powiedziała w jednym z wywiadów ,że  mocno stoi na ziemi  i  sukces nie przewrócił jej w głowie. Silnie odczuwa jednak, że w jej życie wkradł się chaos a bardzo ceni sobie harmonię.
Bardziej niż Nike zachwyca się nowym stołem do pracy. Ciekawe jest to, że jest pierwszy mebel w życiu, który pragnęła mieć. Marzenia się spełniły!

 

 Pytana o początek przygody z Japonią, mówi o przypadku.
Po doktoracie wyjechała na stypendium do Nowego Jorku,  nie odnalazła tam powołania do kariery naukowej. Za namową koleżanki napisała projekt o feminizmie japońskim i otrzymała dwuletni kontrakt na japońskiej uczelni. 
Japonia radykalnie zmieniła jej życie.  Mówi:” bez Japonii nie zostałabym pisarką.” Trzeba niebywałej odwagi żeby wyjechać do tak dalekiego kraju bez znajomości języka. Jednak wcale nie czuła się samotna.:”Nie jestem nadmiernie towarzyska. Nie lubię ludzi w grupach. Znoszę ich pojedynczo, dwójkami”. W Japonii  doznała samotności  idealnej. W sumie spędziła w tam  cztery lata .

     Odbierając Nike, powiedziała, że:” nie jest łatwo żyć z pisarką”. Jej osobowość jest niezwykle ciekawa i skomplikowana. Popada w skrajne nastroje ,od melancholii, i  wtedy 
życie staje się czarne , po szał i euforię .Nic dziwnego ,że jej twórczość jest mroczna. Tematykę  swojej ostatniej powieści  tłumaczy w ten sposób:
„Mam w sobie mroczną siostrę bliźniaczkę. To ona przynosi mi te rzeczy z ciemności. Kiedy się budzi, wiem, że rzuci mi krwawy ochłap i powie: „Rób z tym, siostro, co chcesz”. Nigdy nie planuję, co będę pisać. Gdy moja mroczna siostra się pojawia, wiem, że opowieść jest gotowa, siadam wtedy do komputera. Przyszedł taki moment w życiu, że uświadomiłam sobie, jak strasznie dużo zła jest wokół. I pojawiło się podejrzenie paskudne, czy ono przypadkiem nie zwycięża. Kolejne nagłówki, kolejne zgwałcone dziecko, kolejna zgwałcona kobieta. To mi przynosi mroczna bliźniaczka i nie mogę inaczej, chociaż takie pisanie boli.”
   Alicja , bohaterka „ Ciemno,prawie noc” jest alter ego pisarki.

 Można się pokusić o stwierdzenie, że czas  liceum  uwieczniła w „ Piskowej Górze” Większość czasu spędzała  wtedy  na wagarach,  czytałam książki w dziwnych miejscach: na cmentarzu lub dachu domu. Od szóstego roku mieszkała  właśnie na Piaskowej Górze. Blokowisko z  koszmarnym dziewięciobramowym i dziesięciopiętrowym budynkiem.”U góry biegł taras i długi korytarz, z którego na ten taras się wychodziło. Tam było wszystko – narkomania, prostytucja. Z tarasu można było wyjść na dach. Siedziałyśmy tam z dziewczynami pod niebem.. Pamiętam ciuchy, pierwsze świadome kształtowanie siebie, szukanie stylu. Farbowanie na czarno. Szaliki z bandaży, kiecki z pieluszek. Po drugiej stronie ojcowskich krawatów była metka ze złotą nitką. Wypruwałyśmy tę nitkę i ozdabiałyśmy nasze radosne wytwory. Pamiętam pierwsze lektury: Witkacy, Gombrowicz, Cortazar, Márquez. Zostawiły niezatarty ślad. Wtedy pierwszy raz poczułam, że literatura może zmienić świat.”.

Literatura nadała sens jej życiu. Proces pisania wręcz celebruje. „Ma być pięknie. We wszystkim. Treść i forma muszą pasować. Jak dekadencki romans bez przyszłości, to przedwiośnie w sopockim hotelu Grand. Jak pisać, to w yukacie. To lekkie bawełniane kimono w klasyczny biało-granatowy wzór. Zimą wkładam haori – wdzianko na kimono do połowy uda. Szyte z jedwabiu albo wełny. Piękne. Siadam do stołu, na którym jest tylko laptop i dzbanek japońskiej herbaty z plantacji koło Kagoshimy. Wtedy jestem kimś innym – medium, przez które płyną opowieści.”

Niepokoić może stwierdzenie pisarki ,że fascynuje ją śmierć z własnej ręki
 „Chciałabym, żeby był rytuał dla samobójców. Żeby ci, co zostają, umieli uszanować taki wybór. Myśl o samobójstwie zawsze wydawała mi się kojąca. Dobrze, że jest to ostateczne wyjście.”

Wobec tego czytelnicy powinni życzyć sobie, aby zwyciężyła celebracja sztuki i szał uniesień nad czarną dziurą melancholii.

 

Tekst powstał w oparciu o wywiad Joanny Bator dla dwutygodnika „ VIVA”.


ALICE MUNRO

Laureatka literackiej Nagrody Nobla 2013

 Kanadyjska pisarka, autorka krótkich nowelek i opowiadań. Urodziłasię 10 lipca 1931 r. jako Alice Ann Laidlaw w Wingham w prowincji Ontario w rodzinie o szkocko-irlandzkich korzeniach.  Poważna choroba matki spowodowała, że musiała przejąć obowiązki domowe. Nie przeszkodziło to jednak  w podjęciu studiów . Studiowała filologię angielską i dziennikarstwo, jednocześnie dorabiając jako kelnerka, bibliotekarka i zbieraczka tytoniu. Ta sytuacja rodzinna znalazła odzwierciedlenie w jej twórczości. W 1951 r. porzuciła studia  i wraz z mężem  prowadziła sieć ksiegarni Munro´sBooks, która działa do dziś. W latach 70., wróciła do rodzinnego Wingham i rozpoczęła działalność pisarską. Międzynarodowe uznanie zaczęła zdobywać  właśnie w latach 70., gdy jej opowiadania ukazały się w magazynie „ New Yorker”. Obecnie mieszka w miasteczku Clinton, wykłada gościnnie na kilku kanadyjskich uczelniach. W 2012r. po wydaniu zbioru opowiadań „ Drogie życie” ogłosiła, że przechodzi na pisarską emeryturę. Czy dotrzyma słowa?

   Alice Munro opisuje historie” małych ludzi i wielkie emocje”- tak uzasadniła Akademia Szwedzka swój tegoroczny werdykt. Jej opowiadania poruszają problemy relacji międzyludzkich w codziennym życiu, moralne wybory oraz cierpienia wynikające z miłości, zazdrości ,rywalizacji i nienawiści. Akcja większości opowiadań rozgrywa się w okolicach Vancouver , a bohaterkami  są  najczęściej  kobiety, często młode żony , które pragną wyrwać się z prowincji do wielkiego świata i musza walczyć o społeczną akceptację.

Cechą opowiadań jest powtarzalność miejsc i wątków, którym towarzyszy retrospektywna narracja .Narratorem jest – z jednej strony dziecko z drugiej- osoba dorosła, dzięki temu zabiegowi, to co było ważne, staje się z perspektywy czasu już nieistotne.

    Murano zadebiutowała zbiorem „ Taniec  szczęśliwych cieni”, otrzymała za niego nagrodę gubernatora generalnego Kanady. Najpopularniejsza  była na rynku księgarskim USA w latach 80.. Trzykrotnie nagrodzona krajowa Governor General´s Award for Ficti. w 2009 r. otrzymała Międzynarodową Nagrodę Bookera.

    W Polsce ukazało się dotąd dziewięć książek pisarki nakładem Wydawnictwa Literackiego W.A.B. oraz  Wydawnictwa Dwie Siostry. Są to : „ Uciekinierka”, „Kocha ,lubi ,szanuje...”, „ Zbyt wiele szczęścia”, „ Widok z Castle Rock”,” za kogo ty się uważasz”, „ Taniec szczęśliwych cieni, „ Drogie życie”, „ Przyjaciółka z młodości”, „Miłość dobrej kobiety”. Kolejne tomy opowiadań:” Księżyc Jowisza „i „ Odcienie miłości” trafią wkrótce na polski rynek.

 

 Zapytaj o książki pisarki w swojej bibliotece .